Pumalpak ang unang pagtatangka ng DC na gayahin ang Marvel Cinematic Universe, kaya nagpaalam sila kay Zack Snyder at ipinalit sa kanya si James Gunn. Itong Lanterns ay palabas sa telebisyon na, katulad ng Peacemaker, ay bahagi ng tatawagin kong JGDCU, katulad ng Peacemaker, na si Gunn mismo ang nagsulat ng bawat episode, at nagdirehe ng marami dito. Hindi tulad ng Peacemaker, ang Lanterns ay likha nina Chris Mundy, Tom King, at Damon Lindelof. Kilala si Lindelof, syempre sa “misteryo” dahil sa Lost, at sa adapatasyon ng komiks para sa telebisyon dahil sa Watchmen, at sa “prestige TV” dahil sa Leftovers. Samantala, si Tom King ay manunulat para sa komiks, isa sa mahusay niyang nilikha ang The Vision. Si Mundy naman ay executive producer sa ikaapat na season ng True Detective. Ang Lanterns ay hindi direktang adaptasyon ng anomang kilalang serye sa komiks. Imbes, bahagi nga ito ng JGDCU, kaya kahit wala namang saysay, panay ang labas ni Guy Gardner dito, dahil lang siya ang Green Latern sa Superman ni James Gunn. Mas mainam ngang tingnan ito bilang bahagi ng media empire ng HBO: bagaman katanggap-tanggap kahit papaano ang pagbanggit ni Hal Jordan sa Harry Potter sa unang episode, pagdating ng “joke” ni Guy Gardner tungkol sa “Spazkaban” sa ikaanim na episode, maiirita na ang manonood dahil patalastas lang ito para sa reboot ng Harry Potter na darating sa Disyembre 2026… sa HBO, kung saan lumalabas itong palabas. Pero kahit na nanunuot ng komeryalismo sa palabas, nagagawa pa rin nitong humulagpos sa pagkakasakal ng kapitalismo para maging interesanteng likhang sining.
Pinakamaikukumpara ang Lanterns sa True Detective, at sa unang episode nga kikiligin ang manonood, dahil habang iniimbestigahan ni John Stewart at Hal Jordan ang kaso ng mga alien sa Rushville noong 2016, tatalon ang palabas sa mga huli nitong minuto sa 2026, kung saan dadalhin ng mas matanda nang Kerry ang matanda nang si John sa stadium kung saan sila unang nagkakilala, para ipakita dito ang patay nang si Hal Jordan, binaril sa ulo. Kung gayon dalawa ang misteryo ng palabas, ang misteryo ng 2016, at ang misteryo ng 2026. Tulad ng True Detective, ang sayang ipinapangako ng palabas ay magmumula sa pagbabago ng pagtingin sa 2016 base sa matutuklasan sa 2026. Akala natin ganito, iyon pala ay ganyan. Napakaepektibo ng cliffhanger na ito sa unang episode at kahit na naging pangit ang sumunod na anim na episode, pero hindi nga sila pangit, magaganda sila, pagtyatyagaan pa rin sila ng manonood, dahil sa sobrang tinding pagnanasang binuhay nito sa puso ng manonood: sino ang pumatay kay Hal Jordan (at syempre, bakit?)
Sunod na pinakamalakas na episode ng palabas ang kambal na ikatlo at ikapitong episode, na, respectively, ikinuwento ang nakaraan nina John at Hal. Ang pinakamahinang episode nito ay ang ikawalo, hindi lang dahil walang patayan, kundi dahil nagkukwentuhan, bagaman sinusubukan nilang palabasin na nagdedebate, lang ang mga tauhan. Pinakaproduktibong ikumpara ito hindi sa The Vision o Watchmen, na parehong may patayan sa huling isyu/episode, kundi sa Leftovers, na bagaman wala ding patayan ay mayroon pa ring tensyon. Marahil pinili ng palabas na maging tahimik sa huli nitong episode, at masyado itong naging tahimik.
Itinutulak ang palabas ng dinamiko nina John at Hal. Ang trainee at mentor na gustong magsapakan, at inirerespeto ang isa’t isa. Nagmumurahan man, o nagpapatawaran, walang eksena sa palabas na hindi mapaglaro basta ba magkasama sina John at Hal. Ito rin ang dahilan ng kahinaan ng ikawalong episode, masyado itong maraming eksena na kausap ni John si Noah, si Kerry, si Guy, at kulang na kulang na kasama niya si Hal.
Sunod na pinakaimportanteng tauhan si Kerry, na napakamasalimuot ng buhay. Tumakbo siya mula sa Gotham dahil nagtaksil ang kanyang walang kwentang tatay sa sindikato. Mamamatay na sana siya nang iligtas siya ni Zoe, ang Manhunter na “kontrabida.” Bibigyan siya nito ng tsansa para sa bagong buhay, kapalit ang kanyang katapatan. Nang dumating sina John at Hal sa Rushville, gagawin ni Zoe ang lahat para itaboy sila at protektahan ang kanyang pangalawang buhay, kahit na alam niyang ang pagdating nga ng dalawa ang simula ng katapusan. Sa “reveal,” i.e. ang bahagi ng kwentong krimen kung saan ilalahad ng imbestigador kung ano ang tunay na nangyari at kung sino ang tunay na pumatay sa biktima, itatanong ni John kay Kerry kung bakit tinawag pa siya nito pabalik sa Rushville, gayong si John lang ang pwedeng makahuli sa kanya bilang siyang pumatay kay Hal. Halata naman ang sagot, gustong mahuli ni Kerry dahil sa kanyang guilt, kahit na ang ibig sabihin nito’y naging bulnerable ang kanyang anak na si Noah, na kalahating Manhunter at siyang dahilan kung bakit niya pinatay ang kasintahan nang si Hal. Sinasalamin nito ang “pagsuko” ni Zoe sa dulo ng ikalimang episode, gusto na rin nitong magpahinga kaya sinadyang lumantad para mapatay ni John. Lahat naman ito ay matulain at bukas sa tematikong interpretasyon, tungkol sa kalabnawan ng pagkakaiba ng mabuti at buktot, halimbawa. Nakasandig nga naman ang Lanterns sa paggalugad sa sikolohiya, imbes na sa espektakulo ng patayan.
Pwede nating sabihin may pribilehiyo, hindi lang bentahe, ang palabas dahil nga nakasentro ang pinagbabasehan nitong kultural na teksto sa kulay. Kaya, halimbawa, Green Latern sina John, puro luntian sa paligid. Kaya siguro ang pinakamahusay na paggamit ng kulay ay naganap sa ikapitong episode, sa pagbisita nina John sa planetang pinatay ni Zoe: nakakalula itong dagat ng buhangin.
Isa pang motif ang mansanas, na pwede nating ikonekta sa orihinal na pagkakasala: pagkakasala ng mga Guardian dahil sila ang lumikha sa mga Manhunter, pagkakasala ni Zoe, pagkakasala ng mga magulang ni John, na inabuso siya mula pagkabata para maging “walang takot,” “pagkakasala” ng mga Jordan dahil sa sakit nila sa isip.
Ang pinakanakakainis na detalye ay ang baterya ng singsing. Si Hal Jordan ay pulis pangkalawakan, at nakikipaglaban siya hindi lamang sa daigdig. Dapat ay matagal na siyang patay kung ang pagbabasehan ay ang ikalimang episode, dahil naubos agad ang baterya ng bagong kargang singsing niya dahil lamang ipinagtanggol niya ang mga mamamayan ng Rushville laban sa mga makina ni Zoe. Nakakairita din ang pagiging espesyal ni John, ang kanyang abilidad na imentena ang mga “construct” niya kahit hindi suot ang singsing. Espesyal na nga siya dahil wala siyang takot, bakit pa kailangan ng isa pang abilidad? Si Superman ang pinakanakakabagot na tauhan sa lahat ng komiks dahil malakas na nga siya, mabilis pa, nakakalipad pa, may laser sa mata, kayang mangyelo ang hininga… Sinasagot ng dalawang punang ito ang isa’t isa. Hindi pwedeng sobrang hina at hindi pwedeng sobrang lakas ng bida.
Pero ang pinakanakakabwisit na detalye sa palabas ang pagbigkas ni John sa “ask” bilang “axe.” Si Aaron Pierre nga raw ay “Shakespearean actor,” at ganoon talaga bigkasin ang “ask.” Sige. E di dapat pinangunahan na ng mga manunulat at iniwasan ang paggamit sa salita. Kapansin-pansin ang “axe” sa ikapitong episode: “Axe me if I’m afraid,” pero nakakasira talaga ng panonood nang sunod-sunod na sabihin ito ni John sa ikawalong episode.
Pero ito naman ay maliit na reklamo mula sa isang ang pinakanagustuhan sa palabas ay ang diyalogo. Perpekto ang pagbitiw ni Kyle Chandler ng mga linya bilang Hal, lalo na pag nakikipaglandian kay Kerry. Tawang-tawa din ako sa indignasyon ni John sa ikapitong episode: “Separate incidents, motherfucker.”
Napakahusay talaga ng mga aktor sa palabas, mula kay Garret Dillahunt bilang Will Macon, na kinatawan talaga iyong tipo ng puti na ipapabaril akong kayumanggi dahil nagustuhan ko itong palabas mula sa Estados Unidos, hanggang kay Jasmime Jones bilang Bernadette, ang nanay ni John, na kailangang magpanggap na hindi na nararamdaman ang takot na gusto niyang tanggalin sa puso ni John, hanggang kay Laura Linney, na kapani-paniwalang alien nga. Ang tanging mahinang aktor ay si Shea Pritchard, na gumanap bilang matandang Noah. Problema ito ng banghay. May mabigat na bagahe si Noah, may bumubulong sa kanya na maghangad ng kapangyarihan, at malapit na siyang maging handang pumatay para makamit ito. Pero dahil tatlong episode lang siyang makakasama ng manonood, hindi masyadong nabigyan ng panahon ang kanyang panloob na pakikipagtunggali. Hindi ko rin masyadong masakyan ang bersyon ni Sinestro sa palabas: tanga lang ang mamamanipula niya sa ikatlong episode (tanga nga si Hal). Patunay: sa ikawalong episode, hindi lang sa hindi nakumbinsi si John ng kanyang mga kasinungalingan, wala ring epekto ang mga ito sa Halogram (ang “back up” ni Hal, na patay na, mula sa singsing).
Nabanggit na nga na ang dalawang pinakamahusay na episode ay ang ikatlo at ang ikapito. Sa ikatlo, idinetalye ang pang-aabuso nina Bernadette kay John. Halimbawa, papababain nila si John sa isang lugar na puro “kriminal” at “adik” at hahayaang umuwi mag-isa. Alam na ng manonood na nagpapatong ng mansanas ang batang John sa ulo, at babarilin ito ng kanyang tatay pagkatapos itanong kung takot ba siya, pero dito sa ikatlo babaliktarin ang sitwasyon. Para ipakitang hindi talaga siya takot, kailangang si John ang bumaril ng mansanas na nakapatong sa ulo ng kanyang tatay. Ang kulminasyon nito’y ang pagbaril niya ng mansanas na nakapatong sa ulo ng kanyang nanay.
Sa ikalimang episode naman ipinakita ang ibang uri ng trauma, kay Hal naman. Ang unang eksena ng episode ang pinakapaborito ko sa buong palabas. Pinagalitan ang batang si Hal ng kanyang coach sa baseball, dahil ayaw niyang isuko sa ibang pitcher ang bola. Wala siyang tiwala sa abilidad ng ipapalit sa kanya, siya lang ang makakapagdala sa kanilang team sa panalo. Pinakinggan ng kanyang tatay si Hal at ang coach. Gaano ba raw kahusay iyong ipapalit kay Hal. “Hindi iyon mahalaga,” sabi ng coach. “Putang ina,” sabi ng tatay ni Hal, “iyon lang ang mahalaga.” Pagkatapos, nakipagsapakan ito sa coach, na mas malaking tao. Bagaman hindi ito mahusay na gawi ng isang magulang, napakahalaga pa rin na alam ng anak mong titindig ka para sa kanya. Nga lang, sa araw ding iyon ipapahiwatig ng tatay ni Hal na mayroon siyang sakit sa utak. Sasabihin nito sa anak ang tungkol sa isang “vault,” nag-iwan din ng vault ang lolo ni Hal para sa kanyang tatay, kaya ito ang ginagawa nito para sa kanya. Malamang sa malamang ay “suicide note” ito. Pumuputok ang butse ng mga “fan” sa pagbabagong ito mula sa “canon” ng komiks: doon kasi, namatay bilang bayani si Martin Jordan, pilotong namatay para hindi madamay ang ibang tao sa pag-crash ng eroplano. Dito, nagpatiwakal pala ito.
Si Chris Mundy ang showrunner nitong Lanterns. Bagaman wala siyang kinalaman sa unang season ng True Detective, maaari pa rin nating ikumpara ang Lanterns dito: magandang premise, kapana-panabik na twist at cliffhanger, at hindi kahusayang pagtatapos. Mabigat ang mga pinaksa ng palabas, at syempre hindi naman pwera “malungkot” ang pagtatapos ay maganda na agad ang isang kwento. Gayumpaman, naging perpekto sana ang Lanterns kung may pinatay pa sa dulo, kundi man si Kerry, si Noah man lang. Pero hindi nga pwedeng maging malungkot masyado ang palabas, dahil sa kapitalismo. Lalabas si Pierre bilang John sa paparating na pelikulang Man of Tomorrow. Inaasahan kasi ng palabas na ang kamatayan ni Hal ang magiging suntok sa tyan ng palabas, parang si Doctor Manhattan sa Watchmen, o sina Virginia at Vin sa The Vision.
Marahil hindi kilala ng mga hindi nagbabasa ng komiks, pero si Saint Walker ay isang Blue Lantern. Ito ang kwento ng kanyang pinagmulan: magulo ang kanilang mundo. Puro gera at karahasan at kalamidad. Ayon sa isang propesiya, ang mesiyas ay matatagpuan sa tuktok ng bundok. Kaya dinala ni Saint Water ang kanyang pamilya, tatay niya, asawa niya, anak niyang lalake, anak niyang babae, para akyatin ang bundok. Unang namatay ang tatay niya, sa pagod. Pagkatapos, inanod ang kanyang asawa at anak na babae sa ilog. Sila na lang ng kanyang anak na lalake, na panay ang sabi ng itinuro niyang mantra: “All will be well.” Malapit-lapit na sila sa tuktok ng bundok, gutom na gutom. Nakakita ng prutas ang bata, at akala himala ito. Hindi na napigilan ni Saint Walker ang pagkain ng anak niya ng lason. Nanampalataya pa rin siya at itinuloy ang kanyang misyon na tawagin ang mesiyas. Pero sa tuktok ng bundok, wala siyang ibang nakita kundi bloke ng bundok. Nagsimulang umulan nang malakas. Kumulog, kumidlat. Nagwala si Saint Walker. “Magpakita ka!” sigaw niya sa inaasahan niyang mesiyas. Dahil sa ulan, nagsilbing reflective surface ang bloke ng bato. At nang kumidlat, nakita ni Saint Walker ang mesiyas: siya pala ang mesiyas.
Si U Z. Eliserio ay awtor ng Ang mga Alipin, Di Lang Anghel, at iba pang nobela. Ayaw na niyang mag-post ng rebyu sa Facebook dahil puro ads sa sugal. Sa 2027 lalabas ang koleksyon niya ng mga rebyu ng higit dalawang dekada. Abangan!